بررسی تطبیقی مسئولیت مدنی پزشکان با تأکید بر جراحی زیبایی در حقوق ایران و انگلستان

چکیده

برخوردار است. در این پژوهش، با روش توصیفی ـ تحلیلی و رویکرد تطبیقی، به بررسی مسئولیت مدنی پزشکان در ایران و انگلستان پرداخته شده است. در جراحی‌های زیبایی، برخلاف جراحی‌های درمانی، ضرورت حیاتی وجود ندارد و هدف عمدتاً بهبود ظاهر و ارتقاء رضایت روانی بیمار است؛ از این‌رو رضایت آگاهانه بیمار نقش پررنگ‌تری دارد و پزشک موظف است اطلاعات دقیق، شفاف و کافی در مورد خطرات، پیامدها و جایگزین‌های ممکن ارائه دهد. در نظام حقوقی ایران، قوانین کیفری و مدنی، چهارچوب‌های مشخصی برای مسئولیت پزشک در نظر گرفته‌اند که از جمله آن‌ها می‌توان به ضرورت رعایت نظامات دولتی، اخذ رضایت آگاهانه و اجتناب از تقصیر در حین عمل اشاره کرد. در مقابل، در حقوق انگلستان، قواعد رویه‌ای و آرای قضایی مانند پرونده‌های Bolam و Montgomery مبنای ارزیابی رفتار پزشک و مسئولیت وی قرار گرفته‌اند. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که هر دو نظام حقوقی، بر رعایت استانداردهای حرفه‌ای و اصل رضایت آگاهانه تأکید دارند؛ با این تفاوت که در ایران، مبانی قانونی برجسته‌تر بوده و در انگلستان، توسعه مسئولیت پزشک بیشتر از طریق رویه قضایی صورت گرفته است. در پایان، پژوهش پیشنهاد می‌کند که برای کاهش اختلافات و افزایش اعتماد عمومی، ضمن تقویت ضمانت اجراهای قانونی، آموزش‌های منظم در حوزه اخلاق پزشکی و حقوق بیماران برای پزشکان به‌ویژه در حوزه جراحی‌های زیبایی گسترش یابد.