وضعیت حرکت درگیری ‏های حقوق مخاصمات دولی به سمت حقوق فردی

چکیده

فردی کردن حقوق مخاصمات مسلحانه بین‌المللی رویکردی نوین است که نقش فرد را به عنوان کنشگری مستقل و دارای کرامت ذاتی در کانون حمایت‌های حقوقی قرار می‌دهد. این تحول، پیوند میان حقوق بین‌الملل بشردوستانه و حقوق بین‌الملل بشر را به چالش کشیده و فرصت‌های تازه‌ای برای تضمین حقوق افراد در زمان جنگ ایجاد نموده است. مقاله حاضر با هدف تبیین و تحلیل چالش‌ها و فرصت‌های ناشی از فردی کردن حقوق مخاصمات مسلحانه بین‌الدولی از منظر تأثیر آن بر تضمین و اجرای حقوق بشر نگاشته شده است.این پژوهش با رویکردی توصیفی‑تحلیلی و با تکیه بر اسناد بین‌المللی و رویه قضایی دیوان بین‌المللی دادگستری، دادگاه اروپایی حقوق بشر و کمیسیون آمریکایی حقوق بشر صورت گرفته است.یافته ها نشان می دهد علیرغم تفاوت بنیادین در قابلیت تعلیق دو رژیم حقوقی، مجموعه قواعد آمره مانند حق بر حیات و منع شکنجه خط قرمز مشترک را تشکیل می‌دهند. رویه قضایی نشان می‌دهد که تعاملات میان حقوق بشر و حقوق بشردوستانه به تدریج به عنوان حقوقی هویت‌بخش و بین‌نسلی، به‌ویژه برای اقلیت‌های فرهنگی و بومی، به رسمیت شناخته شده است. دولت‌ها افزون بر تعهدات منفی، دارای تعهدات مثبت و هزینه‌بر برای احترام، حمایت و ایفای همزمان هر دو دسته تعهدات در مخاصمات هستند.بر اساس نتایج پژوهش فردی کردن حقوق مخاصمات مسلحانه نه یک روند فرعی، بلکه محور تحول هنجاری حقوق بین‌الملل در قرن بیست‌ویکم است که حاکمیت دولت‌ها را بدون نادیده گرفتن واقعیت‌های عملیاتی، مسئول کرامت تک‌تک انسان‌ها در خشونت‌بارترین شرایط می‌نماید.